tư vấn bao la vạn sự

Nghi thức Chuông, Mõ, Trống

Nghi thức Chuông, Mõ, Trống

Cập nhật : 05/07/2014
1/ Nghi thức chuông mõ khi tụng kinh. Hai bên bàn thờ Phật, chuông để bên tay trái đức Phật, mõ bên tay phải. Trước khi bắt đầu thời kinh, người đánh chuông gia trì thỉnh 6 tiếng, để báo cho mọi người biết, chánh điện đã lên nhang đèn xong, mời mọi người giữ 6 căn thanh tịnh vào lễ Phật, tụng kinh. Khi chủ lễ vào vị trí, bắt đầu niệm hương, thỉnh 3 tiếng chuông, sau đó thấy chủ lễ xá thì thỉnh 1 tiếng chuông, khi lạy thì thỉnh 1 tiếng chuông, lúc trán chạm xuống nền thì dùng dùi chuông gõ vào vành chuông nhưng giữ lại trên vành chuông, không cho âm thanh ngân vang, gọi là dập.

1/ Nghi thc chuông mõ khi tng kinh.

Hai bên bàn th Pht, chuông đ bên tay trái đc Pht, mõ bên tay phi.

Trước khi bt đu thi kinh, người đánh chuông gia trì thnh 6 tiếng, đ báo cho mi người biết, chánh đin đã lên nhang đèn xong, mi mi người gi 6 căn thanh tnh vào l Pht, tng kinh.

Khi ch l vào v trí, bt đu nim hương, thnh 3 tiếng chuông, sau đó thy ch l xá thì thnh 1 tiếng chuông, khi ly thì thnh 1 tiếng chuông, lúc trán chm xung nn thì dùng dùi chuông gõ vào vành chuông nhưng gi li trên vành chuông, không cho âm thanh ngân vang, gi là dp.

Sau khi Ch l nim bài Quán tưởng và Ðãnh l, hoc trước bài Tán Lư Hương:Lư hương x nhit ... hoc Tán Dương Chi:Dương Chi tnh thy ... hoc C Tán:Chiên đàn hi ngn ... thì khai chuông mõ như sau : Chuông thnh trước ba tiếng O O O (ba tiếng ri nhau)

Mõ gõ tiếp theo chuông by tiếng: –     –     –     –     – –     – (bn tiếng ri, hai tiếng lin nhau và mt tiếng ri ra sau cùng)

Ri chuông mõ hòa vi nhau như sau O  –  O  –  O  –     –     – – O (chuông thnh trước, mõ gõ sau, sau 3 tiếng thì chuông ngng, mõ gõ tiếp theo tiếng th tư, năm sáu gõ lin nhau, tiếng th by ca mõ, thì chuông thnh mt lượt vi tiếng mõ.

Trong mi bài kinh, k, chú mi mt tiếng, mõ phi gõ mt cái, chú luôn luôn đc nhanh nên mõ phi gõ nhanh. Bt c bài nào cũng vy mõ bt đu gõ vào tiếng th 2, th 4 và nhng tiếng tiếp theo, và khi còn 5 tiếng chm dt thì mõ gõ rt chm, ri gõ lin 2 cái tiếng áp chót và mt cái tiếng chót.

Còn chuông thì trong bài dài, thnh thong thnh mt tiếng chuông, nhng bài chú nim ba ln, by ln, mười ln, hai mươi mt ln, c mi ln hết là thnh mt tiếng chuông, còn nim danh hiu Pht hay B Tát ba ln, mười ln hay nhiu hơn, sau ba ln hay mười ln y mi thnh chuông (thường chú ý vào v ch l, khi thy v ch l cui đu xá, đó là chm dt nim chú hay chuyn sang nim danh hiu Pht hay B Tát khác). Cui mi bài kinh, k, chú thnh chuông vào tiếng th 5, th 3 và tiếng sau cùng.

Ví d :

Vô thượng thm thâm vi diu pháp
........

Nguyn gii NhưO Lai chơn O tht nghĩa O

Khi thi kinh chm dt thì thnh mt hi chuông và 3 tiếng ri ra sau cùng. Có nghĩa là gi cho ba nghp thân khu ý luôn được thanh tnh.

Mt cách khác, nghi thc khai chuông mõ và ý nghĩa như sau.

- Trước đánh ba tiếng (tiên khi tam),
- K
ế nhp by (th lôi tht),
- Ti
ếp đánh ba (tnh đ tam),
- Gi
a đánh mười (trung đ thp)
- Sau cùng d
t bn (hu dit t).

* Trước đánh ba tiếng: Nghĩa là chúng sanh do ba nghip thân khu ý to tác mi điu ác, sau s đa vào trong ba đường d: đa ngc, ng qu và súc sanh. Nhưng cũng có nghĩa là c tr ba đc: tham, sân và si đ vượt lên ba gii thoát đ chng đc ba đc: Pháp thân, Bát nhã thân và Gii thoát thân. (Phn ny ging lược đi nên không my ai biết đến.)

* Kế tiếp nhp by tiếng: Đây là tiêu biu cho tht chi ti. V thân thì có ba: Sát, đo và dâm. V khu thì có bn: Vng ngôn, ng, lưỡng thit và ác khu. Sau khi đã đon tr được by ti nêu trên lin chng được tht giác chi: Trch pháp, tinh tn, h, tr, x, đnh và nim.

* Tiếp đánh ba tiếng: Là phát nguyn tu tam hc tc là gii, đnh và hu đ quyết chng cho được ba tha: Thanh văn, Duyên giác và B tát.

Gia đánh mười tiếng: Đó là tiêu tr mười điu ác gm tht chi ti cng thêm ca ý có ba là mười. T đó, chng nhp mười thân gm: B đ thân, nguyn thân, hóa thân, lc thân, trang nghiêm thân, oai th thân, ý sanh thân, phước thân, pháp thân và trí hu thân. (Phn ny, sau ny gin lược đi, không my ai dùng đến và cũng không my ai biết đ ý đến.)

* Sau cùng dt bn: Tc là đ tiêu tr bn tướng: Sanh, lão, bnh và t đ chuyn thành bn trí:

+ Thành s tác trí: Tin ngũ thc (nhãn, nh, t, thit và thân),

+ Diu quan sát trí: Đ lc ý thc,

+ Bình đng tánh trí: Đ tht Mc na thc,

+ Đi viên cnh trí: Đ bát A li da thc.

2/. Nghi thc s dng chuông công phu

Người thnh chuông khai chuông công phu theo bài k sau :"

Hng chung sơ khu, bo k cao âm
Thượng trit thiên đường, h thông đa ph
U Minh giáo ch
cu kh bn tôn
C
u bt minh đ Ða Tng Vương B Tát.
"Án dà ra đế
d ta bà ha"

Tiếp theo nhp by tiếng chuông nh, ri thnh ba tiếng ln và chm rãi:

o o o o o o o O O O(vô tam)

Theo đó c đc hai câu k li thnh mt tiếng chuông như sau:

Nguyn th chung thinh siêu pháp gii, 
Thiết vi u ám tt giai văn. O(thnh tiếng chuông th nht)
Văn tr
n thanh tnh chng viên thông, 
Nh
t thiết chúng sanh thành chánh giác. O (thnh tiếng chuông th hai)
Văn chung thanh phi
n não khinh
Trí hu
trưởng, B Ð sanh. O (thnh tiếng chuông th ba)
Ly đ
a ngc, xut ha khanh
Nguy
n thành Pht Ð chúng sanh. O (thnh tiếng chuông th t ư)

Tiếp theo đó là thnh ba hi chuông, sau đó người thnh chuông s thnh tng tiếng sau mi danh hiu Pht, B Tát, hay sau mi câu chú.

Cui cùng thnh mt hi chuông và bn tiếng đ báo chm dt thi công phu.

O O O O O O O O o o o o o O O O O (dt t)

3/. Chuông trng Bát Nhã.Chuông trng Bát Nhã là danh t dùng đ ch chuông to, trng ln, thường chùa có th xây lu chuông, gác trng và treo "t chung, hu c". Tht ra cm t Chuông trng Bát nhã là đ ch cách đánh chuông và trng theo mt bài k "Bát Nhã Hi". Là mt nghi thc hành l Pht giáo Trung Hoa truyn sang Vit Nam, có l xut phát t Không Tông, do nghi thc rt trang trng nên dn dn chùa chin các tông phái khác áp dng theo. Có nhiu cách đánh chuông trng Bát Nhã, chúng tôi ghi ra mt trong nhng cách đánh y:

a. Phn khai chuông trng

- Ba hi chuông:

Trước khi thnh chuông, người đánh chuông nhp by tiếng chuông nh, ri thnh 3 tiếng tht ln, tht chm rãi (1) o o o o o o o O O O (vô tam)

Tiếp theo là thnh ba hi chuông

Ln 1: O O O O O O O O O O O O o o o o o o o o o (lúc đu chm lúc sau mau dn và nh tay)

Ln 2: Ging như ln 1

Ln 3: Ging như ln 1, tuy nhiên khi chm dt, thnh thêm 4 tiếng tht ln và ri nhau: O O O O (dt t).

- Ba hi trng:

Trước khi đánh trng nhp by tiếng trng nh, ri đánh ba tiếng tht ln, tht chm rãi: x x x x x x x X X X (2)

Tiếp theo sau là đánh ba hi trng: Ðánh trng ging như thnh chuông trong ba ln 1, 2 và 3 nói phn trên.

b. Phn nhp chuông trng(Chuông và trng đánh cùng mt lúc):

Khi dt tiếng trng ln 3, người đánh trng va nhm đc bài k Bát Nhã, mi tiếng đánh mt tiếng trng, nhưng hai tiếng sau đánh lin nhau. Người thnh chuông, sau mi câu k thnh mt tiếng chuông (sau hai tiếng trng đnh lin nhau, thnh mt tiếng chuông)

Ln 1:

Bát Nhã hi X  XX O
Bát Nhã h
i X  XX O
Bát Nhã h
i X  XX O
Th
nh Pht Thựợng Ðường X  X XX O
Ð
i chúng đng văn X  X XX O
Bát nhã âm X  XX O
Ph
nguyn pháp gii X  X  XX O
Ð
ng hu tình X  XX O
Nh
p Bát Nhã X  XX O
Ba la m
t môn X  X  XX O
Ba la m
t môn X  X  XX O
Ba la m
t môn X  X  XX O

Ln 2: Ðánh ging như ln 1

Ln 3: Ðánh ging như ln 1, tuy nhiên, khi hết câu cui bài k ri, đánh tiếp theo phn kết thúc:

c. Phn chuông trng kết thúc (3) :

X O X O X O X O X O X O x o x o x o x o x ovà sau cùng đánh bn tiếng trng và chuông chm dt (dt t) X O X O X O XX OO (đánh kép)

d. Phn kết thúc:

Lúc khi đu, chuông trng Bát Nhã đánh ba hi, nhưng khi kết thúc bui l cũng như thi kinh chuông trng Bát Nhã ch đánh mt hi mà thôi.

d. Mt cách đánh chuông trng Bát Nhã khác:

- Mi đu đánh nhp 2 tiếng: biu th NH Đ dung thông (pháp thế gian và pháp xut thế gian dung thông, không ngăn ngi). 
- 3 ti
ếng tiếp (mi ln 1 tiếng): tượng trưng cho s khu đu quy y TAM BO, nguyn dt tr tam đc: tham, sân si. 
- 7 ti
ếng sau đó (vì tiếng th 7 và 8 đánh gp, tính gp thành 1 tiếng), tượng trưng cho BÁT NHÃ HI THNH PHT THƯỢNG ĐƯỜNG, tc tác pháp thnh Pht thăng toà. 
- N
ếu 7 tiếng này tính thành 8 tiếng: tượng trưng cho câu "MA HA BÁT NHÃ BA LA MT ĐA" hoc BÁT NHÃ HI THNH PHT LAI CHNG MINH, tc tác pháp thnh Pht chng minh. 
- Cu
i cùng đánh dt 4 tiếng: tượng trưng cho chng nhp T Đ.

e. Ghi chú:

( 1 ) Dù thnh chuông hay đánh trng, luôn luôn nh câu: "vô tam, dt t” đây là trường hp "vô tam" ca chuông.

( 2 ) Ðây cũng là trường hp "vô tam" ca trng.

( 3 ) Nếu không thuc bài k đánh trng, người tp đánh trng có th nh các ln đánh trng theo cách đếm sau :

- Ln th nht đánh ba tiếng trng
- L
n th hai đánh ba tiếng trng
- L
n th ba đánh ba tiếng trng
-
Ln th tư đánh bn tiếng trng
- L
n th năm đánh bn tiếng trng
- L
n th sáu đánh ba tiếng trng
- L
n th by đánh bn tiếng trng
- L
n th tám đánh ba tiếng trng
- L
n th chín đánh ba tiếng trng
- L
n th mười đánh bn tiếng trng
- L
n th mười mt đánh bn tiếng trng
- L
n th mười hai đánh bn tiếng trng

Có l khi đu chuông trng Bát Nhã chính thc dùng trong nghi l ln ca Pht Giáo, hoc đ thnh Pht chng minh cho l k nim ln, hoc l gii đàn, hay Ði sư đăng đàn thuyết pháp, bi vì trong bài k có câu "Thnh Pht thượng đường", ngày nay người ta còn dùng đ đón rước chư Tăng.

Người Pht t tưởng nên biết v cách bài trí, v nghi thc chuông mõ, chuông trng Bát nhã, đ s dng khi tng kinh chùa ho